كۆمەڵگا بە بێ ئازادی ژنان ئینسانی نییە

فوئاد شێربەیگی

باسی مافی ژن و بزوتنەوەی ژنان ئەمڕۆ باسێكی سەرەكی هەموو لایەنێكی هەڵسوڕاوی گۆڕەپانی سیاسەت لە هەموو شوێنێكە و زۆر كەس لە ڕوانگە جیاوازەكانەوە باسی ئازادی ژن دەكا. ئەوەی ئەم لایەنانە چەندە لە بانگەشەكەی خۆیان ڕستگۆن و باوەڕیان بەو پرسە هەیە و وەكوو یەكێك لە كێشە سەرەكییەكانی كۆمەڵگا چاوی لێدەكەن دەبێ وردبوونەوەی بۆ بكرێت و بە پێوانەیەكی دروست هەلبسەنگێندرێت. 
پێش هەموو شتێك دەبێ ئەوەمان هەمیشە لە بیربێت ئازادی ڕاستەقینە و نەمانی هەر چەشنە هەڵاواردنێكی رەگەزی تەنیا بە گۆڕینی ژێربەنا ئابووری و كۆمەڵایەتییەكانی كۆمەڵگا دەستەبەر دەبێت.
پەیوەندی ڕوانگە و جێگا و پیگای ژن لە كۆمەڵگا و شێوازی خاوەندارییەتی و بەرهەمهێنانی هەرسەردەمێك بە ڕاشكاوی دەبێ باسی لێبكردرێت و حاشاكردن و شاردنەوەكەی بێجگە لە جۆرێكی تری پێشێلكردنی مافی ژن ناتوانێت كاریگەرییەكی تری بێت و تەنیا دەبێتە لەمپەرێك بۆ بزوتنەوەیەكی ڕاستەقینە بۆ دەستەبەركردنی مافە ئینسانییەكانی ژنان و شاردنەوەی سەرچاوەی سەرەكی هەموو ئەو كێشانەیە كە ژن تووشی بووە و پاڕێزگاری كردنە لە كۆنەپەرەستی دژ بە ژن بە ناوی ژنەوە.
تەنیا ئەو ڕوونكردنەوەیە كە دەتوانێت ببێتە جیاكەرەوەی ڕاستەقینەی بزووتنەوەیەكی ڕاستەقینەی شۆڕشگێرانە بۆ دەستەبەركردنی مافی ئینسانی ژن لە بەرامبەر چەواشەكاری ئەو لایەنانەی كە لە ژن و بزوتنەوەكەی وەكوو ئامرازێك بۆ ئامانجە سیاسییە كۆنەپەرەستانەكانی خۆیان كەڵك وەردەگرن و هەروەها دەبێتە بنەمایەكی ڕاستەقینە و درووست بۆ هەڵسوران لەسەر پرسی ژن وەكوو پرسێكی گرینگی كۆمەڵایەتی و ئەركێكی شۆڕشگێڕانە بۆ چارەسەری بنەڕەتی كێشەكانی ژنان لە ناو هەموو بەشەكانی كۆمەڵگادا.
بزوتنەوەی ژنان پێویستە وەكوو بزوتنەوەیەكی كۆمەڵایەتی بەربڵاو و هەموو لایەنە خۆی پێناسە بكات و هەموو كەسێكی تێدا بەشدار بێت و ببێتە بەشێكی جیانەكراوە لە بزوتنەوەیەكی گەورەتری سەراسەری و جەماوەری كە نەكرێ حاشای لێبكرێت و یا وەكوو پاشكۆ چاوی لێبكەن و دواتر لە پشت گۆ بخرێت و بە هۆكاری جۆراوجۆری وەكوو كولتوری كۆمەڵگا و ئایین و باوەری گشتی سەودای لەسەر بكرێت ببێتە قوربانی ڕێكەوتنی كۆنەپەرەستان.
بزوتنەوەی ژنان لە بواری ناوەڕۆك و ڕواڵەتیشەوە بەشێكی گرینگی بزووتنەوەی پێشكەوتنخوازی كۆمەڵگایە و ئەركی تێكۆشان لەم بوارەدا نەتەنیا لەسەر شانی ژنانە بەڵكوو پێاوانیش دەبێ زۆر بە گرینگییەوە بایەخی پێبدەن و لەپێناویدا هەڵسوراوانە تێبكۆشن و دژ بە نەیارانی ڕاوستنەوە و هەروەك لێنین دەڵێ *هیچ بزووتنەوەیەكی جەماوەری بە بێ بەشداری ژنان بوونی نییە*.
پێویستە لەناو ریزی لایەنە شۆڕشگێڕانەكانێشدا كە بانگەشەی بەرامبەری رەگەزی دەكەن و باوەڕیان بەوە هەبێ هەموو ئەندامانی وەك یەك ئەژمار بكرێن و هیچ پێویستیش ناكا هیچ حیزب و لایەنێكی جیاوازیان بۆ ژنان دامەزراندبێت و یا لە كردەوەدا، هەڵسوڕانی ژنان و پیاوانیان لە یەك جیا كردبێتەوە و بە هەمان ڕوانگە كۆنەپەرەستانەیەوە جیاوازی رەگەزیان ڕەچاوكردبێت، بەڵام دەبێ ئەوە لەبەرچاو بگیرێت بە هۆی بوونی ژمارەیەكی یەكجار زۆر لە ژنانی ژێر ستەم لەدەرەوەی حیزبێكی سیاسی پێشكەوتنخواز پێویستە لە ناو ئەو حیزبانەدا بەشێكی دیاریكراو بۆ ئاگاداركردنەوەی ژنانی دەرەوەی تەشكیلات و ڕاكێشانیان بۆ ناو ڕیزەكانی حیزب دابمەزرێت و دابەشكردنی ئەركەكانی وەكوو هەموو بەشەكانی تری حیزب لەسەرشانی هەموو ئەندامانی حیزب بێت بە بێ جیاوازی ڕەگەزی و وەكوو كارێكی ڕەگەزی چاوی لێنەكرێت و گرینگییەكی هاوسەنگی هەموو بوارەكانی تری هەڵسوڕانی حیزبی پێبدرێت.
ژن لە كۆمەڵگایەی سەرمایەداریدا، لە هەموو چینەكاندا لەژێر ستەمدایە و لە هەڵاواردنی ڕەگەزی دەناڵینێ و نابێ جیاوازی چینایەتی و ئاستی ژیانی ژنان ئەو ڕاستییەمان لێبشارێتەوە كە هەڵاواردنی ڕەگەزی بەشێكی جیانەكراویە لە سیستمی بەرهەمهێنانی سەرمایەداری و دەبێ ئامانجی هەڵسوڕانی حیزبە پێشكەوتنخوازەكان لە بواری ژناندا هەموو چینەكانی كۆمەڵگا بگرێتەوە و بە دارشتنی پلانی ڕێكوپێك هەموو ژنانی ژێر دەسەڵاتی سەرمایەداری تێكەڵ بە بزووتنەوەكە بكرێن.
ڕاستە ئێمە سیستمی بەرهەمهێنانی سەرمایەداری و پەیوەندییەكانی گڕێدراو بەو سیستمەوە وەكوو سەرچاوەی هەڵاواردنی ژنان و هەموو جۆرێكیتری هەڵاواردن و چەوساندنەوە پێناسە دەكەین و لەراتیشدا هەر وایە، بەڵام نابێ تێكۆشان بۆ باشتر كردنی دۆخی ژیانی ژنان بە نەمانی ئەو سیستمەوە ببەسترێتەوە و بۆ داهاتوی دوای سەركەوتن بەسەر سەرماتەداریدا دوابخرێت كە وایە پێویستە بۆ چارەسەری هەموو كێشەكانی كۆمەڵگا و لەوانیش كێشەی هەڵاواردنی رەگەزی دژ بە ژنان بەرنامەی دیاریكراو پێشكەش بكرێت و بۆ بەرەوپێشچوونی هەنگاو بەهەنگاوی بزوتنەوەی گشتی جەماوەری لە پێشڕەوییەكانی هەموو بزووتنەوە كۆمەڵایەتییەكان و بزوتنەوەی ژنانیش وەك یەكێك لەوان كەڵك وەربگیرێت.
ئەوە بەمانی شاردنەوەی ڕاستییەكانی هۆكاری ئەو كێشانە نییە و كردارێكی ناشۆڕشگێڕانە ئەژمار ناكرێت و ڕێك كردەوەیەكی شۆڕشگێڕانەیە بەوپەڕی هەست بە بەرپرسیارێتی مێژووییەوەیە و دەرخەری ئاگاداری ئێمە و تێگەیشتنمان لە دۆخی ژیانی ژنانە و دەرخەری ئەم ڕاستییەیە كە لە هەموو ئەو هەڵاواردنانەی دژ بە ژنان دەكرێت،  بێزارین و ئاواتمان نەمانی هەر چەشنە هەڵاواردنێكە و لە بواری كردەوەییش لە گۆڕەپانی سیاسەت دەوری سەرەكی خۆمان بۆ ڕێبەری ئەو بزوتنەوەیە دەگێڕین و بە لەقاودانی ئەو لایەنانەی كە وەكوو ئامرازێك لە ژن و كێشەكانی بە گەندەڵی كەڵك وەردەگرن پێش بە بەلاڕێدا بردنی بزووتنەوەی ژنان دەگرین و ژنان كە لەهەموو كەس باشتر بۆخۆیان هەست بە كێشەكانی خۆیان دەكەن لایەنی ڕاستەقینەی داكۆكیكاری ئەو پرسە دەبیننەوە و باوەڕی پێدەكەن و تێكۆشانی خۆیانی پێوە گرێدەدەن.
چارەسەری كێشەی ژنان بە بێ بەدەستەوە گرتنی دەسەڵاتی سیاسی لە لایەن ئەو لایەنە پێشكەوتنخوازانەوە كە باوەڕی ڕاستەقینەیان بە بەرامبەری ئینسان هەیە بەدینایە و هەر بۆیەشە هەموو هەڵسورانێك و خەباتێك لە لایەن هێزە پێشكەوتنخوازەكان بۆ بەدەستەوە گرتنی دەسەڵاتی سیاسی وەكوو هەنگاوێكی گرنگ بۆ دەستەبەر كردنی مافی ژنان و ئازادی ژنان دەبێ چاوی لێبكرێت و لە یەك جیا نەكرێنەوە.
ژن لە كۆمەڵگای كوردستانیش سەرەڕای هەموو ئەو كێشانە، لەگەڵ گرفتێكیتر ڕووبەڕووە كە ناوی لێدەندڕێت باوەڕی ئایینی و كولتووری سەبارەت بەژن كە هەموو مێشكی جەماوەری تەنیوەتەوە و وەكوو لەمپەرێكی گەورە بۆ دەستەبەربوونی مافەكانی ژنان لە مێشكی تاكی ئەو كۆمەڵگایەدا جێی خۆش كردووە و بە بێ جیاوازی ڕەگەزی و بگرە ژنان بۆ خۆیان زیاتر لە پیاوان باوەڕیان بەو هەڵاواردنە هەیە و سەری تەسلیمیان بۆ داناوە و بە پاساوی پێناسەیەكی كۆنەپەرەستانە لە نامووس و شەڕەف چۆكیان بۆ داداوە و دڕێژكەرەوەی ئەو كولتور و داب و نەریتەن و بوێری سەرهەڵدانیان لێدەستێنێت.
حیزبێكی پێشكەوتنخواز لە كوردستان پێویستە بە شكاندنی ئەو تابۆیە كە ژن موڵكی كەسانێكی ترە و دەبێ ژن و پیاو ئەوە ڕەچاو بكەن و ناكرێ بەجارێك دژ بە كۆمەڵگا بوەستییەوە، دژ بە ئەو دیاردەیە بوەستێتەوە و كەرامەتی ژن وەكوو ئینسانێكی ئازاد و بەرامبەر لە گەڵ پیاو بكاتە دروشمی سەرەكی خۆی سەبارەت بەژنان لە كوردستان و تاكی كورد لە ژن و پیاو بەوە پەروەردە بكات و بەهەموو هێزییەوە دژ بە هەموو چەواشەكارییەك و كۆنەپەرەستییەك بوەستێتەوە.
حاشاكردن لە شوناسی ڕەگەزی و بە پیاوكردنی ژنان و دەست هەڵگرتن لە تایبەتمەندی ژن بوون و ناسینی ژن تەنیا وەكوو دایك بە بێ سەرجەم بەها مرۆڤییەكان و مافە كۆمەڵایەتییەكان ناتوانێت ڕێگای رزگاری ژن و بەرەو پێشچوونی كۆمەڵگا بێت و شێوازێكی تری كۆنەپەرەستی و پلان دارشتن بۆ بە كۆیلە كردنی ژنانە و ئەركی سەرشانی هەموو شۆڕشگێڕێكە بە لەقاودانی ئەو سیاسەتانە پێش بە بەلاڕێدابردنی بزوتنەوەی ئازادی و كەرامەتی ژنان بگرێت. 
هیچ كۆمەڵگایەك بە بێ بەختەوەری وئازادی ژن ناتوانێت ڕەنگی ژیانی ئینسانی ببینێت و ئەو ئازادی و بەختەوەرییەش گرێدراوی خەبات و تێكۆشانی ئێمەی شۆڕشگێڕە بە هەموو هێزی فكری و فیزیكیمانەوە بۆ گۆڕینی دۆخی دژ بە ژن و فكرییەتی پشتیوانی ئەم دۆخە بۆ ڕوانگەیەكی ئینسانی و پێشكەوتنخواز.



PM:10:03:02/03/2017




ئه‌م بابه‌ته 597 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌