میراتەكەی هاشمی رەفسەنجانی

فوئاد شێربەیگی

رۆژی 19ی بەفرانبار هەواڵی مەرگی عەلی ئەكبەری هاشمی رەفسەنجانی لە ڕاگەیاندنەكانەوە بڵاو كرایەوە كە زۆر لەناكاو و چاوەڕواننەكراو بوو بەڵام ئەوەی ڕاستییە مەرگی كەسێكی 82 ساڵە شتێكی سەیر نییە.
مەبەستی ئێمە لەو نوسراوەیەدا چاولێكردنێكی كورتە بەر سەر كاریگەرییەكانی هاشمی رەفسەنجانی لە سەردەمی ژیانیدا و ئەگەرەكانی دوای مردنی لە سیاسەتی ناوخۆی ئێراندا.
هاشمی لە پێش ڕاپەڕینی گەلانی ئێرانەوە تێكەڵ بە سیاسەت بووە و لەگەڵ دژبەرەكانی رژیمی شای پێشوویی ئێران پەیوەندی هەبووە كە لەسەر چۆنییەتی ئەو پەیوەندییانەش قسە و باس لەسەر هاشمی دوای ڕووخانی دەوڵەتی پاشایەتی كەم نەبووە و بەتایبەت سەبارەت بە دۆستایەتی لە گەڵ سازمانی موجاهیدین و گرووپی فۆرقان.
دوای ئەوەی كۆماری ئیسلامی لە ئێران دەسەڵاتی بەدەستەوە گرت، هاشمی وەكوو یەكێك لە یەكەمین و نزیكترین كەسەكان بە خومەینی ئەژمار دەكرا و دەسەڵاتێكی بەرچاوی هەبوو و دەورێكی كاریگەری لە بڕیارەكانی ئەوكاتی كۆماری ئیسلامیدا هەبوو و بەتایبەت لە كۆتایی هێنان بە شەڕی ئێران و عێراقدا كاریگەری زۆری لەسەر خومەینی هەبوو.
لە كۆتاییەكانی تەمەنی خومەینی یەكێك لە كاریگەرترین كەسەكان بوو لە پەراوێز خستنی ئایەتوڵڵا مونتەزری و دوای مردنی خومەینیش كاریگەرترین دەوری هەبوو لە بەدەسەڵات گەیاندنی خامنەییدا و بە گێڕانەوەی بیرەوەرییەك لە خومەینی و بە هاوكاری ئەحمەدی خومەینی رەهبەری خامنەییان مسۆگەر كرد.
ئەگەر رەفسنجانی لەسەردەمی خومەینیدا باوەڕی بە ئابووری دەوڵەتی هەبوو و باسی عیدالەتی كۆمەڵایەتی دەكرد دوای مردنی خومەینی ڕێك بەولادا بایداوە و بوو بە لایەنگری بازاڕی ئازاد و لە سەردەمی 8 ساڵەی سەرۆك كۆماری خۆیدا بەردی بناغەی كەوتنە باوەشی بازاڕی لە ئێران داناو و پەرەی پێدا و بەدوای ئەویشدا كاتێك وەكوو سەرۆكی شورای بەرژەوەندی نیزام دیاری كرا و دەسەڵاتێكی هەبوو هەر لەسەر ئەو سیاسەتە بوو لە بواری كرانەوەی سیاسی لە ناوخۆشدا كاتێك لەسەردەمی خاتەمیدا باسێكی لێ دەكرا هاشمی هیچ لایەنگرییەكی لێ نەدەكرد.
دوای سەردەمی سەرۆك كۆماری خاتەمی بۆ جارێكی تر هاشمی حەزی لە سەرۆك كۆماری كردەوە، بەڵام ئەوجارە لە دەوری دوهەمدا بە ئەحمەدی نیژادی دۆڕاند و ئەوە دەستپێكردنی كز بوونی دەوری سیاسی هاشمی لە سیاسەتی ئێراندا بوو و بە تایبەتیش كە خامەنەیی قەرزداری خۆی دەزانی بەڵام هیچ پشتگرییەكی لە لایەن ئەوەوە بەدی نەكرد.
سەردەمی ئەحمەدی نژاد بۆ ئێران و خەڵكی ئێران ماڵوێرانكەر بوو و كاتێكیش لەساڵی 1388دا ناڕەزایەتی سەر شەقام لە ئێران دەستی پێكرد هاشمی بە فەرمی لە پشت موسەوی ڕاوەستاو و هەڵوێستی پێچەوانەی خامنەیی گرتوو و بەدوای ئەویشدا ئەوەندەی تر كەوتە پەراوێزەوە و ماوەیەكی زۆر لە دەرەوەی گەمەی سیاسی ئێران بوو، بەڵام لە ساڵی 1392 بەپشتگری كردن لە ڕووحانی بۆ جارێكی تر كاریگەری خۆی لە سیاسەتی ئێراندا نیشاندا و وەكوو سەرەكی ترین پشتیوانی ڕووحانی باسی لێدەكرا و بەدوای ئەودا و تا كۆتایی ژیانی لە دنیای سیاسی ئێران دەردەكەوتوو و زۆرجاریش رەخنەی لە سیستم دەگرت و ناڕەزایەتی خۆی نەدەشاردەوە و هەر ئەو هەڵوێستانە بوو كە ئەگەری كاریگەری ئەویان لەسەر هەڵبژاردنی رەهبەری داهاتووی ئێران بۆ دوای مەرگی خامەنەیی زەق دەكردەوە كە مەرگ مەودای ئەو دەورگێڕانەی پێنەدا.
هەڵبژاردنەكانی ئەم دەورەی سەرۆك كۆماری لە ئێران یەكێكی تر لەو بابەتانە بوو كە باس لە كاریگەری هاشمی لە پشتیوانی لە ڕووحانی لێدەكرا و چاوەڕوانی دەورگێڕانی بەرچاوی هاشمی تێدا دەكرا، بە ڵام ئەو دەرفەتەش دەستی نەدا.
دوای مردنی هاشمی كە وەكوو باوكی مەعنەوی لایەنی میانەڕەو لە ئێران جاروبار نێوی لێدەبەن وێدەچێت ئەو لایەنە كەسایەتی ئاوا ناودار و كاریگریان نەمابێت و بەدوای ئەوەدا بگەڕێن كەسێكی تر بەخەڵك بناسێنن كە ڕەنگ بێت هەر ڕووحانی خولیای ئەو دەورەی هەبێت و هیوادارە بە سەركەوتن لەو دەورەی سەرۆك كۆماریدا بەو سەركەوتنەش بگات بەڵام ئەوەش باش دەزانێت لە بەرامبەر لایەنی سەر بە خامەنەیی زۆر لاوازترە لە هاشمی و ڕەنگبێت نەتوانێت هەموو هێزەكەی لایەنگری هاشمی بهێنێتە ژێر كاریگەری خۆیەوە و هەر بەو هۆكارەش دەبێت لەگەڵ خامەنەیی و لایەنەكەی سازان بكات و دڵی هەردووك لا ڕاگرێت.
ئەوەمان لە بیر نەچێت سەرەڕای جیاوازی هەڵوێستەكانی هاشمی لە گەڵ خامنەیی هەدووكیان باوەڕیان بە پاراستنی كۆماری ئیسلامی هەبوو و هەوڵیان بۆ دەدا تەنیا جیاوازیان لە چۆنییەتی ئەو پاراستنەدا بوو.
ئەوە هاشمی مرد و دەستی لە دنیا و سیاسەتەكەی كۆتا بووەتەوە و ئێرانیش بەرەو هەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری دەڕوا و هیچێش مە"علووم نییە حەكایەتی جێگری خامنەییش چی لێدێت و بەتایبەت بەو ئەدەبیاتە نوێەوە كە لە باتی هەڵبژاردنی ڕەهبەر و وەلی فەقیهـ باس لە كەشف و دوزینەوەی دەكرێت تا ئەگەری هەر چەشنە مۆخالفەتێك كەم كەنەوە و بەڕوونیش هێشتا دەوروبەرییەكانی هاشمی نەچوونەتە پشتی كەسەوە و دەبێ چاوەڕوانی ڕۆژانی داهاتوو بین تا بزانین میراتەكەی هاشمی بۆ كێ دەبێت.


AM:11:15:09/01/2017




ئه‌م بابه‌ته 642 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌