كوردایەتی لە نێوان برایەتی و ئیسلامەتیدا

چەند سەرنجێك دەربارەی ئورشەلیم
ئارام بوداغی

دۆناڵد ترامپ سەرۆك كۆماری ئەمریكا، ڕۆژی ٦ی دیسامبر بڕیاری بە فەرمی ناسینی ئورشەلیمی وەك پێتەختی ئیسرائیل واژۆ كرد و بەم پێیە لەمەولا باڵوێزخانەی ئەمریكا دەچێته ئورشەلیم. بە دوای ئەوەدا وڵاتانی ئیسلامی هەڵوێستی دژیان گرت بەڵام هەر كامەی له چوارچێوەی بەرژەوەند و سیاسەتی خۆیدا. سەرەنجام ٥٧ وڵاتی ئیسلامی له ١٣ی دیسامبردا له ئەستەمبوڵ داواكارییەكییان له كۆمەڵگەی جیهانی كرد بۆ پشتیوانی له فەلەستینییەكان و پێش گرتن بەم هەڵوێستەی ئەمریكا. ئەم پرسه گەیشته نەتەوە یەكگرتووەكان و لەوێش دوای ڤێتۆكردنی لەلایەن ئەمریكاوه ١٢٨ وڵات له دژی دەنگیان دا. 
لێرەدا پێویست ناكا ئاماژە به دانە دانەی ئەو وڵاتە ئیسلامییانه بكەین كه به قەولی خۆیان دڵیان بۆ خەڵكی فەلەستین بووەتە كەباب. بەڵام زۆربەی ئەو سەرۆكانەی له ئەستەمبوڵ ڕەگی ملیان بۆ خەڵكی فەلەستین هەستاندبوو، دیكتاتۆری وڵاتەكەی خۆیانن و وڵاتیان كردووەته زیندانی ئازادیخوازان و ژنان و ڕۆژنامەنووسان و... جگه لەوەش هەژاری دواێنی كۆمەڵگاكەی گرتوون و هەرچی سامانی وڵاتەكەیانە به خەڵكەكەیان ڕەوا نابینن و تاڵانی دەكەن. نموونەكەشی وڵاتی خانەخوێی كۆبوونەوەی وڵاتانی ئیسلامییە واته توركیە، كه خۆی یەكێكه له داگیركەرانی وڵاتی كوردستان و زیاتر له ٢٠ میلیۆن كورد له سەدەی ٢١دا له سەرەتاییترین مافی نەتەوەیی خۆیان بێبەش كردووه و هەر ئێستا زیندانەكانی له كورد و بیرجیاوازان ئاخنیوه و هەر جارەی به بیانوویەك شار و گوندەكانی كوردستان وێران دەكا. توركیه، یەكەم وڵاتی ئیسلامییە كه ساڵی ١٩٤٨ وڵاتی ئیسڕاییلی به فەرمی ناسی و ساڵەها پێوەندیی تووندی سەربازی و ئەمنییەتیی لەگەڵ ئیسراییل بووە. هەر ئێستا توركیە خۆی وەك ڕزگاریبەخشی فەلەستینییەكان هەڵدەخا بەڵام پێوەندییە ئابوورییەكانی لەگەڵ ئیسراییل هەر وەك خۆی بەردەوامە. خەجێ كاراخان، گەورە ڕاوێژكاری ئابووریی ئەردوغان له وتووێژ لەگەڵ دۆیچەوەلەدا ئەم ڕاستییە پشتڕاست دەكاتەوه و دەڵێ ڕێژەی معامەله و ئاڵووێری كاڵا له ساڵی ٢٠١٦دا، ٢ ملیارد و ٥٠٠ ملیۆن بووه و له ١٠ مانگی سەرەتای ساڵی ٢٠١٧شدا گەشەی سەندووه و ئەم ڕادەیه به ڕێژەی سەتی ١٤ بەرز بووەتەوه. 
وڵاتانی دیكەی عەڕەبی سوننی و عەڕەبستان و كەنداو هەر لەبەر عەڕەب بوونیش بێ ناچارن بنی ئەم جۆره بڕیارنامانەی كه بۆ پشتیوانی له فەلەستین دەدرێ واژۆ بكەن، دەنا زۆربەی وڵاتانی عەڕەبی پێوەندیی ژێربەژێر و شاراوەیان لەگەڵ ئیسڕاییل هەیه بەتایبەت ئێستا كه ئێران هەڕەشەیان لێ دەكا و چوار وڵاتی عەڕەبی واته عێڕاق، سوریە، لوبنان و یەمەنی بە كردەوه داگیركردووه، له هەوڵی ئەوەدان به جۆرێك بەرەیەك لەگەڵ ئیسڕاییل به پشتیوانی ئەمریكا دژی سەرەڕۆییەكانی ئێران له ناوچەكەدا پێكبێنن. وڵاتانی عەڕەبی هێنده گەمژە نین، ئێران ٤ وڵاتی لێ داگیركردوون و هەڕەشە له وڵات و دەسەڵاتی خۆیشیان بكا، بەڵام لەگەڵی بچنە بەرەیەكەوه و لەسەر لایەكی شاری ئورشەلیم له دژی ئیسرائیل بیكەنەوه به شەڕ. ئەوان ئەو ڕێگایەیان پێشتر تاقی كردووەتەوه و شكستیشیان خواردووه جگه لەوه دەزانن ژانی لە دەستدانی چوار وڵات له چەند گەڕەكی ئورشەلیم گرانتره و هەر بەراوردیش ناكرێ. 
یەكێكی دیكه لەو ڕژیمانەی كه به درۆ ٣٩ ساڵە ئاڵای ڕزگاریی فەلەستینی هەڵگرتووه و به لێشاو سامانی وڵاتەكەی به گەروی حەماسی تیرۆریستدا دەكا ڕژیمی ئێرانه. بەڵام له گەرمەی شەڕی ئێران و عێراقدا و له جەنگەیەكدا كه خومەینی سەری زمان و بنی زمانی "مەرگ بۆ سەهیۆنیزم و ئیسڕاییل" بوو و هەستی خەڵكی ئێرانی پێ هەڵدەخڕاند، چەكیان له جووی ئیسڕاییل وەردەگرت و به سنگی مسوڵمانی عێڕاقیانەوه دەنا ئیسڕاییلیش لەبەر ئەوەی سەددام به مووشەكی دوورهاوێژ هەڕەشەی له ئەمنییەت و ئاسایشی وڵاتەكەی دەكرد چەكی دەدا به ڕژیمی ئێران.
لە ماوەی دەسەڵاتی ڕژیمی ئێراندا نەتەوەكانی بندەستەكانی ئێران مافە سەرەتاییەكانیان به بەردەوامی پێشێل دەكرێ و مەینەت و بێبەشی و ئازاری كورد و بلوچ و عەڕەب له ئێران زۆر لە خەڵكی فەلەستین زیاتره. ڕژیمی ئیران وەك یەكێك له داگیركەرانی كوردستان ٣٩ ساڵه ئاگر و گوللـە به سەر گەلی كورد لهڕ دەبارێنێ و جینایەت و كوشتار و ئێعدام و وێرانكاری و تەبعیز و هەڵاواردنی سیاسی و ئابووری كە ئەم ڕژیمه "ئیسلامییە" دەرحەق به گەلی كوردی "مسوڵمانی" دەكا هەرگیز "ئیسرائیلی جوو" لەگەڵ فەلەستینییەكانی نەكردووه كەچی به درۆ فرمێسك بۆ خەڵكی فەلەستین دەوەرێنێ. 
ئەوەی من لێرەدا دەمەوێ به ئاشكرا باسی بكەم ڕەخنەیە له سیاسەتی كورد به درێژایی كێشەی عەرەب و ئیسڕاییل. لەگەڵ ئەوەیدا پێم وایه ئایین ئامرازێكه بۆ دەسەڵات و به درێژایی مێژوو بووەته مایەی شەڕ و كوشتار و وێرانكاری و هەنووكه له ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و زۆر شوێنی تر شاهیدین و بەتایبەت له كوردستان بەشی گەلی كورد هەر كوشت و بڕ و ماڵوێرانی بووه بەڵام جێی خۆیەتی كورد لەسەر كێشەی ئیسراییل و فەلەستین بەخۆیدا بچێتەوه.   
به دوای فەرمانەكەی سەرۆكی ئەمریكادا بەشێك له كورد دیسان سیلەی ڕوحمیان بزووت و دڵیان بۆ (برا فەلەستینییەكانیان) تلیسایەوه. بۆ وێنه له خۆپیشاندانی دیاربەكر بۆ پشتیوانی له فەلەستین یا بە قەول "قودس" بەشداریی خەڵك هێنده زۆر بوو دەرزیت هەڵایشتبا وە زەوی نەدەكەوت. ئەوه له حاڵێكدایه بۆ ڕزگاریی خۆیان له چنگ داگیركەر زۆر بە كەمی ئاوا هاتوونه مەیدان یا بۆ پشتیوانی له ڕێفڕاندۆمی كوردی باشوور و هەروەها دژ به داگیركردنی كەركووك و گەرمیان و پشتیوانی له خەباتی كوردی ڕۆژهەڵات هەر نەهاتنه شەقام و كەس دەنگی نەبیستن. بە خیاڵیش باكوور و باشوور و ڕۆژهەڵات یەك نەتەوە و كوردن و ئەگەر به حیسابی دینیش بێ، مسوڵمانن. 
مێژووی ئەم هەڵەیەی كورد و دژایەتی جوو بۆ ئەو كاتە دەگەڕێتەوه كه ئایینی ئیسلامی وەك دینی خۆی قەبوڵ كرد. لە شەڕی عەڕەب و ئیسڕاییلیش بڕێك كورد چوونه پشتیوانیی فەلەستینییەكان و دواتریش ئەم خۆبەخشی و خۆشەویستییە یەكلایەنەیه بەردەوام بوو بەڵام هەڵوێستی لایەنی بەرامبەر واته، ڕێبەران و تەنانەت گەلی فەلەستین بەرامبەر كورد پێچەوانەكەی بووه. یاسر عەڕەفات كاتی خۆی پشتیوانیی له سەددام حسێن كرد بۆ سەركوتی كورد و مەحموود عەباس سەرۆكی دەسەڵاتی فەلەستین، خۆبەڕێوەبەری كوردستانی ڕۆژاوای به "هەڕەشه" بۆ سەر وڵاتانی عەڕەب دانا. جگە لەمانه ڕێكخراوی فەتح و حەماس و دەسەڵاتی فەلەستین پێوەندییان لەگەڵ هەموو داگیركەرانی كوردستان بووه و هەمیشه پشتیوانی یا چاوپۆشییان له جینایەت و زۆڵم و زۆرەكانی ئەوان دەرحەق به كورد كردووه. قسەی تاك و تەرای نووسەر یا شاعیر و ڕووناكبیرێك ناكەم دەنا له هیچ لاپەڕەیەكی مێژووی فەلەستیندا نابینی جارێك بۆ پشتیوانی له خەباتی كورد هاتبنه سەر شەقام یا له مزگەوت دۆعایەكیان بۆ سەركەوتنی كورد كردبێ، لە دەرەوەی وڵاتیش تا ئەو جێیەی ئاگادارم قەت نەهاتن له خۆپیشاندانێكی كورداندا بەشداری بكەن. ئێدی نازانم ئەم خۆكوتانەی كورد له پێناو چیدایه و تاكەی درێژەی دەبێ؟ كورد بۆ دەردی وڵاتی داگیركراوی خۆی لەبیر چووەتەوه و بوونه كەواسووری بەر لەشكری شۆڤێنیزمی عەرەب و به ناوی "ئۆممەتی ئیسلامی" و "برای دینی" خەریكن خۆیان دەكەنه "تەیڕەن ئەبابیل؟" جگه له خۆ چكۆلەكردنەوه و نیشاندانی بێ ناسنامەیی چ بەرژەوەندێكی بۆ كورد تێدایه؟ بۆ پرسی ئورشەلیم ١٢٨ وڵات پشتیوانییان له فەلەستینییەكان كردووه بەڵام بۆ سەربەخۆیی كوردستان جگه له ئیسڕاییل تاقه وڵاتێك پشتیوانیی له كوردستانی باشوور نەكرد. ئێ باشه تا ئەو گشته وڵاتە لەوێ بن، كوردی بێ پشتیوانی وڵات داگیركراو چی پێ دەكرێ و چی پێ دەبڕێ؟ هەڵبەت كورد ئەم چاكەیەی ئیسڕاییلی لە چاودابێ باشه.؛ كورد ئەم ڕاستییە مێژووییه بزانێ باشه، هەر بەوتەی سەرچاوەكانی ئیسلام، بەر له ئایینی ئیسلام مووسا و ئایینەكەی دینی هەر ئەو خودایه بوون كه مسوڵمان دەیپەرستن ئیتر بەشێكی خەڵكی جوو له تاو زوڵمی ئیمپراتۆری ڕۆم و بیزانس و دواتریش هێرشی ئیسلام بۆ سەر خاك و وڵاتیان ئاوارە و دەربەدەر بوون. جگه لەمانه بەر له پێكهاتنی وڵاتی ئیسراییل بەشێك له سەرۆك عەشیره عەرەبەكان هەر ئەم خاكەیان به جوولەكەكان فرۆشتەوه و ئەوانیش بەرە بەره گەڕانەوه خاكی باپیرانیان تا پێكهاتنی دەوڵەت و وڵاتی ئیسراییل. 
ئێمه ئێستا به چاوی خۆمان دەیبینین داگیركەران كە "برای ئایینیمانن" چ له خاك و گەلی كوردستان دەكەن. بۆ وێنه له سەردەمی دەسەڵاتی سەدامەوه تا ئێستا كەركووك و گەرمیان هەر تەعریب دەكرێ، بنەماڵه كوردەكان به زۆر دەردەپەڕێنن و عەرەبی خوارووی عێراقی بۆ دێنن بەڵام كەركوك لەناو دڵی هەموو كوردێكی ئازادیخوازدا هەر شار و خاكی كوردستانه و ئێمەش هەر كات دەسەڵاتمان ببێ داگیركەران تا چیای حەمرین ڕاو دەنێین. باشه بۆ جارێك بیر لەوه ناكەینەوه ئورشەلیمیش كاتی خۆی لەلایەن سپای ئیسلامەوه داگیركراوه و تەعریبیش كرابێ، خۆ لەشكری ئیسلام بۆ هەر جێیەك ڕۆیشتووه بۆ داگیركردنی چووه نەك بۆ سەیران. وەك خاكی كوردستان كه باب و باپیرانمان مسوڵمان نەبوون و كردیانن به مسوڵمان جا چەندەش خوێن ڕژاوه ئەوه باسێكی دیكەیه. 
٧٠ ساڵه كورد بۆ فەلەستین دەسووتێ و چاكەیان لەگەڵ دەكا. دەی ئەگەر به دەستەواویش بێ ئێستا نۆرەی ئەوانه. هێنده خۆ كوتانی یەكلایەنەی كورد بۆ ئەوان یا وڵاتێك كه نایهەوێ پێ بزانێ، به قارەمانی و ژیری بۆ كورد ئەژمار ناكرێ، بەڵكوو نیشانەی سەرلێشێواوی و خۆ دۆڕاندنه. عەرەبەكانی ناو خاكی ئیسرائیل ماف و ئازادییان 


AM:12:25:09/01/2018




ئه‌م بابه‌ته 396 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌