سیاسه‌ته‌كانی واشنتن و ده‌رفه‌ته‌كان بۆ هه‌رێمه‌كوردییه‌كان

خهسرهو ئهڵماسی

یهك - ههرێمی باشوور: دوای كۆتایی هاتنی شهڕی بهرهیی لهگهڵ داعش لهعێراق و گهڕاندنهوهی ئاسایش و تهناهی بۆ زۆربهی ناوچهكان و ههروهها هاتنهسهر دهسهڵاتی حكومهتێكی نوێ لهبهغداد و لهكوردستان، عێراق و ههرێمی كوردستان لهباشوور دهچنهقۆناغێكی نوێیهوه. ئهمریكا عێراق وهك هاوپشكێكی ستراتیژیك سهیر دهكات و كوردهكان بههاوڕێ و هاوپهیمانی متمانهپێكراو پێناسهدهكات. ئامانجی سهرهكیی ترافیكی هاتۆچۆی بهرپرسانی عێراقی و كورد بۆ واشنتن و بهپێچهوانهشهوهسهردانی بهرپرسانی ئهمریكی بۆ عێراق و ههرێمی كوردستان له باشوور، باسكردنی ههنگاوهكانی داهاتوو بۆ دهستپێكردنی قۆناغی ئاوهدانكردنهوهو پهرهپێدانی دێموكڕاسی لهعێراق و بههێز كردنی ههرێمی كوردستان له باشوور لهرووی ئابووری و ئاسایش و خۆشگوزهرانییهوهیه.

دوای تێپهڕینی قهیرانهكان لهههرێمی كوردستان له باشوور،كاتی ئهوههاتووهكورد لهو پارچهیهی كوردستان كێشهكانی لهرێگهی دیالۆگهوهلهگهڵ بهرپرسانی حكومهتی ناوهندی لهبهغدا، كهبهشێكیان نوێنهرایهتی راستهقینهی ههرێمی كوردستان له باشوور دهكهن، چارهسهر بكات. پێویستهناوچهكێشهلهسهرهكان، بهشێوهی هاوبهش بهڕێوهببرێن و یاساكانی بهڕێوهبردنی خاڵهگومركییهكان و سهرچاوهسروشتییهكانی وهك نهوت و گاز بهرێككهوتن و هاوبهشی پهسند بكرێن. دوای ئهوه، كوردهكان لهباشوور بهتهواوهتی قۆناغی خهبات بۆ مانهوهتێپهڕ دهكهن و دهچنهقۆناغی خۆشگوزهرانی و ژیانێكی شایستهو لاكشرییهوه.

دوو - ههرێمی رۆژاوا: دوای كۆتایی هاتنی شهڕی بهرهیی لهگهڵ داعش لهسووریا و رزگاركردنهوهی ههموو ناوچهكانی ژێر كۆنترۆڵی داعش، هێزهكوردییهكانی ههرێمی كوردستان لهرۆژاوا ههنگاو دهنێنهقۆناعێكی نوێوه. لهم قۆناغهدا، هێزهكانی هاوپهیمانان بهسهركردایهتی ئهمریكا بڕیاریان داوهكورد لهو بهشهی كوردستان لهههڕهشهكانی داعش و توركیا و سووریا بپارێزن. سهردانی شاندێكی ئهنجوومهنی دێموكڕاتیكی سووریا بۆ واشنتن و كۆمهڵێك دیدار و چاوپێكهوتن لهگردهكهی كۆنگرهو پشتگیری وهزارهتی بهرگری ئهمریكا و پشتیوانی چهند سیناتۆرێكی دیار لهپرسی كورد لهرۆژاوا، و بهدیاریكراویش سێناتۆر لیندزی گراهام، سهرنجی رای گشتی و میدیا و ناوهندهكانی بڕیاری بۆ پاراستنی كوردهكان لهرۆژاوا راكێشا.

كوردهكان لهههرێمی كوردی رۆژاوا بهدیفاكتۆ قهوارهیهكی بهڕێوهبهری كوردیان بۆ خۆیان دروست كردووهو ههنگاوی داهاتوویان، جێگیڕكردنی ئهو قهوارهیهیهلهدهستووری سووریای نوێ و پهرهپێدانی دێموكڕاسی و ئاوهدانكردنهوهی قهوارهكهیان. پێویستهبهرپرسانی ئهو پارچهیهی كوردستان ژیرانهو بهرپرسیارانهههڵسووكهت بكهن و وێڕای پشتگیری و هاوكاری لهگهڵ پارچهكانی دیكهی كوردستان، وهبهتایبهت ههرێمی كوردستان لهباشوور، ههوڵی رهواندنهوهی نیگهرانییهكانی توركیا بدهن و تهنانهت پێشنیاری هاوكاری و ئاڵوگۆڕی ئابووری و دابینكردنی وزهبهتوركیا بخهنهبهر دهمی.

سێ - ههرێمی رۆژههڵات: دوای كشانهوهی ویلایهتهیهكگرتووهكان لهمامهڵهی ناوهكی لهگهڵ ئێران، ئهمریكا سیاسهتی گووشاری لایهنی زۆری لهسهر كۆماری ئیسلامی ئێران گرتۆتهبهر و لهههنگاوێكی تا رادهیهك چاوهڕوانكراو و دوای شهنوكهو ومشتومڕێكی زۆر، سوپای پاسدارانی شۆڕشی ئیسلامی خستهلیستی رێكخراوهتیرۆریستییهبیانییهكان. ئهگهر چی، سیاسهتی راگهیاندراوی ئهمریكا گۆڕینی ههڵسووكهتی رێژیمی ئێران لهرێژیمێكی شۆڕشگێڕ و دهستێوهردهر و ئاژاوهگێڕهوهبۆ حكومهتێكی ئاسایی و نۆرماڵ لهخێزانی نێودهوڵهتییه، بهڵام مهرجهكانی نۆڕماڵیزهكردنی رێژیمی ئێران، لهراستیدا، گۆڕینی سروشتی رێژیمهكهی لێ دهكهوێتهوهو لهههر ههموو حاڵهتهكان و ئهگهرهكاندا، دهرهنجامهكهیهك شت دهبێت. ههڵبهت گهیشتنهئهم دهرهنجامه بهلهبهرچاگرتنی ئهو راستییهی كه‌‌پرۆسهیهكهتازهدهستی پێكردووهو كهی و چۆن و لهكوێ و لهسهر دهستی كێ كۆتایی پێدێت دیار نییه. بهڵام، ئهوهی لهههمان كاتدا گرنگهئاماژهی پێ بدرێت، ئامادهنهبوونی ئۆپۆزیسیۆنێكی بههێز و یهك دهنگ و یهكگرتوو و دیمۆكڕاتهكهبتوانێت وهك جێگرهوهیهكی جێگهی متمانهی خهڵكی ئێران و ههروهها ئهمریكا خۆی پێناسهبكات. دوو هێزی شا-ویستهكان وموجاهیدین لهوهناچێت بتوانن ئهو رۆڵهببینن و تهنانهت خۆشیان كێشهی بنهڕهتییان بۆ دروستكردنی بهرهیهكی یهكگرتوو ههیه. سهرهڕای هاشوهوشهكان و ههڵتۆقینی گرووپگهلی جۆراوجۆر بهناوی سهیر و سهمهرهو ناوهڕۆكی ناڕوون و نادیار و نادێموكڕاتیك و تهنانهت دژبهیهك و ههروهها لۆبی و شهڕی نهرمی بههێزیان نهبوونهتهجێگهی بایهخ و سهرنجی بڕیاربهدهستان.

هێزهكوردییهكانی رۆژههڵات پێدهچێت سهرهڕای ههندێك تاكڕوهی و كێشهی ناوخۆیی، رێكخراوترین و دێموكڕاتیكترین هێز بن كهداواكانیان روون و ئاشكرا و ئازادیخوازانهن و خاوهن پێكهاتهی رێكخراوهیی دامهزراو و بهرز راگرتنی كۆمهڵێك بههای مرۆیی و هێزی پێشمهرگهن. لهكۆتایی پرۆسهكهدا، دهكرێت ئهم هێز و دهنگهكوردییهببێتهجێگهی پهسند و متمانهی ویلایهتهیهكگرتووهكان لهچوارچێوهی ئهو متمانهیهی بۆ كورد بهگشتی دروست بووهو ههروهها ببێته توخم وئهكتهرێكی سهرهكی لهرێكخستنی بهرهیهك لههێزهكانی ئۆپۆزیسیۆنی دێموكڕاتیكی ئێران كهبتوانن نوێنهرایهتی راستهقینهی دهنگ و رهنگهجیاوازهكان بكهن.

چوار - ههرێمی باكوور: دوای ههڵوێستهنامۆكانی توركیا كهزۆر جار پێچهوانهی ههڵوێستهكانی ئهمریكا و هاوپهیمانهكانی توركیا لهناتۆ دهركهوتوون، كهلێنێك كهوتۆتهئهو هاوپهیمانییهو زۆر جار كارناسان و بهرپرسان باس له چیترجێگهی متمانهنهبوونی توركیا وهك هاوپهیمانێك دهكهن. یاریكردن لهنێوان بهرهی ئهمریكا و رووسیا، بهخهسارێكی گهورهلهسهر توركیا شكاوهتهوه‌‌و رهنگهههر ئهمهش ببێتهدهرفهتێك بۆ كوردهكان لهههرێمی كوردستان لهباكوور كهلهداهاتوودا زیاتر رۆڵ ببینن. ههڵبهت ئهمهش دهكهوێتهسهر چۆنیهتی ئیدارهدانی پهیوهندییهكان و گهمهكردنی سیاسی هێزهكوردییهكانی باكوور.

كاتی ئهوههاتووهپارتی دێموكڕاتیكی گهلان و باڵی ئاشتیخوازی پ ك ك ژیرانهمامهڵهلهگهڵ رووداوهكانی داهاتوو بكهن و هانی دهستپێكردنهوهی پرۆسهی ئاشتی بدهن و بهرژهوهندی كورد بهگشتی و ههرێمی كوردی لهباكوور بخهنهسهرووی ههموو ئهجێندایهكی حیزبی و ناوچهیی و ههرێمییهوهو خۆیان لهههژموونی ئهملاو ئهولا دهربهاوێن. ههر لهو چوارچێوهیهدا، باكوورییهكان پێویستهبهتهواوهتی خۆیان بخهنهبهرهی هاوپهیمانی شهڕ دژی تیرۆر و پهیوهندییهكانیان لهگهڵ ههرێمهكانی دیكهی كوردستان و بهتایبهت ههرێمی كوردستان لهباشوور ئاسایی بكهنهوهو گهشهی پێبدهن. بهلای ئهمریكاوه، توركیا ئهو هاوپهیمانهمتمانهپێكراوهی جاران نییه، بهڵام ناشخوازن توركیا بهتهواوهتی بكهوێتهبهرهی رووسیاوه. كورد دهتوانێت لهو چوارچێوهیهدا، لهبهرژهوهنی خۆی و ئهمریكا یاری بكات.

بهگشتی پێدهچێت هێزهكوردییهكان رۆژ بهرۆژ بههێزتر بن و رۆڵی كاریگهر تر لهناوچهكهدوابهدوای یهك بگێڕن. ههڵبهت پێویستهبوترێت فورموولی چارهسهری كێشهی كورد لهههر ههرێمێك تایبهتمهندی خۆی ههیهو جۆری كێشهكان و ئاستی پێشكهوتنهكان زۆر جیاوازن.


AM:08:17:08/05/2019




ئه‌م بابه‌ته 180 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌