پشتی پەردەی هێرشەكانی ئیسرائیل

جەلیل ئازادیخواز 

لەسەرەتای شەڕی ناوخۆی سووریاوە تا ئێستا ئیسرایل ناوەناوە و هەردەرفەتێك بۆی گونجابێت زەبری خۆی لە سووریاداوە. پەلاماردانی بنكە و بارەگا سەربازیەكانی سووریا لەلایەن ئیسرایلەوە كۆپرسێكی ‌هێناوەتە پێشەوە. هەموو چاودێرانی ڕۆژهەڵاتی ناوێن و جیهانی عەرەب دەزانن كە لە دواشەڕی عەرەب ئیسرایلەوە لەساڵی ١٩٧٦ تائیستا هیج جۆرە كێشە و شەڕێكی شیاوی ئاماژە لەنێوان سووریا و ئیسرایلدا نەهاتوەتەئاراوە. تەنانەت لە شەڕی ٢٠٠٦ی نێوان حیزبوڵڵا- ئیسرایلدا سووریا تەنیا پردی گەیاندنی یارمەتیەكانی ئیران و رێگای لۆجستیكی ئەم شەڕەبوو و نە دەیویست و نە دەشیتوانی راستەخۆ بچێتە شەڕەكەوە و نە دەشچووە. لەڕاستیدا سووریا بۆ ئیسرایل هاوسایەكی بێ ئازار و بێ مەترسی بوو بەجۆرێ كە هەتا كێشەی بەرزایەكانی گوڵانی ناوەتە پەراوێز. گرفتە ناوخۆیەكان و باری ئابووریی ناهەموواری سووریا هەتا پیش شەڕیش وایكردبوو كە سووریا تا دەكرێت خۆی لە شەڕ لەگەڵ ئیسرایل دوورخاتەوە. بەكردەش سووریا ئیتر نەمەیلی لەسەر شەڕبوو لەگەڵ ئیسرایل نە بۆشی دەكرا. لەڕوانگەی سەربازیشەوە سووریا یەكێك لە وڵاتە هەرە لاوازەكانی دنیای عەرەب بووە. پرسیار ئەوەیە ئیسرایل لە ئیستەدا و لەم چركە ساتەدا كە سووریا بووەتە وەڵاتێكی تاڕادەیەك لێك هەڵوەساوە بۆ زەبری تووند و كاریگەر لە بنكە گرنگ و ستراتیژیكە سەربازیەكانی دەدات؟. 
لە ئیستادا سووریا بەجۆرێك لە جۆرەكان لەلایەن رووسەكان و ئێرانیەكانەوە سەرپەرستی دەكرێت و لەڕاستیدا ئەم وڵاتە لەلایەن ئەم دوو هیزەوە بەڕێوەدەچیت و زۆرتر رووسەكان بەڕێوەی دەبەن. چۆنە رووسەكان لە ئاست هێرشەكانی ئیسرایلدا بێدەنگن و هیج جۆرە كاردانەوەیەكیان نییە، بەتایبەتی كە ئەم هێرشانە لە دانە و ڕێكەوت و پێشهات چوونەتەدەرەوە و بە بەرنامە و پلانی ورد و داڕێژراو ئەنجام دەدرێن؟. 
وادیارە كۆهۆكارێكی گرنگ لە پشتەوەی ئەم هێرشانەن كە دەكڕێت ئاماژە بەم خاڵانەی خوارەوە بكرێت. 
*بوون و ئامادەیی ئێران و سپای پاسدارانی ئێران لە سووریا سەرەكیترین هۆكاری ئەم هێرشانەن و لەڕاستیدا ئیسرائێل بنكە و بارەگاكانی ئیران دەكوتێت لە سووریادا. 
*بوونی ئێران لە سووریادا دنەدەرێكی بەهێزی هەڵگیرسانی شەڕە لەنێوان سوریا و ئیسرایلدا 
*وادیارە رووسەكان باش ئەمە دەزان و ئامادە نین بۆ بەرژەوەندیە سەربازیەكانی ئێران توانا و دەسەلاتی خۆیان خەرجكەن بەجۆرێك دەیانەوێت بە ئەسەدیش بڵێن لە بوونی ئێران لەم وڵاتەدا زۆر رازینین. 
*پەیوەندی درێژخایەنی ڕووسیا و ئیسرایل و بەرژەوەندیە ئابووری و سیاسیەكانی ئەم پەیوەندیە گرنگتر و فراونترە لە پەیوەندی رووسیا و ئێران و ئەسەد.
*لەئەمڕۆدا دنیای عەرەب بەگشتی و هەندێك وڵاتی عەرەبی بەتایبەتیتر، مەیلیان لەسەر ناساندنی و هاوكاریی ئیسرایل زۆرە، لەبەرامبەر مەترسیەكانی ئێران و بەریانی شیعەی سیاسیدا ئیسرایل بە دۆست دەزانن و زۆرتر جیگای متمانە و فاكتەری جێگیربوونی ئاشتیە لە ناوچەكەدا . 
لێدانی زەبری گاریگەر لە سووریا لە ڕووبەرێكی دیكەدا لێدانی ڕیگای لۆجستیكی حیزبوڵڵا و لاوازكردنی ئەم ڕێكخراوە و بەهێزكردنی دەوڵەتی یاسایی و مەدەنیی لووبنانە كە ئەمە بۆخۆی هەم خواستی دنیای دەرەوە و هەم خواستی جیهانی عەرەبیشە.


PM:05:47:02/05/2017




ئه‌م بابه‌ته 827 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌