دەرباڕەی ناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی ڕۆژهەڵات

ئاوات قوڕەیشی

لە گەرمەی ڕووداوە سیاسییە كوردستانی و ناوچەییەكاندا هەواڵێك بڵاوبووەوە كە بە هۆكارگەلی جیاواز و بە ڕادەی پێویست دەرك بە گرنگایەتییەكەی نەكڕا. لانیكەم لە لایەن خودی خەباتكاڕان و شڕۆڤەكاڕە پڕۆفیشناڵ و ناپڕۆفیشناڵە ڕۆژهەڵاتییەكانەوە زۆر ببوو بە ڕۆژەڤ. هەواڵەكە باسی پێكهاتنی ناوەندێكی هاوكاریی بوو لە نێوان هێزە سیاسییەكانی كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا. هەرچەندە یەكجار زووە كە هەڵسەنگاندن بۆ كاركرد و چاڕەنووسی ئەو ناوەندە بكرێت لە ئێستاوە بەڵام لە ڕاستیدا جێگای خۆی بوو كە ئەم بابەتە چ لەلایەن دەزگای ڕاگەیاندنی هێزە سیاسیەكانی ڕۆژهەڵاتەوە و چ لەلایەن خەڵكی شاڕەزای بواڕەكەوە گرنگایەتیی تایبەتی پێ بدرێت و جێگای باس و لێكدانەوەی تایبەت بێت.
لە دوای پێكهاتنی هەیئەتی نوێنەڕانی كورد بۆ وتووێژ لەگەڵ كۆماری ئیسلامی لە سەڕەتای هاتنە سەركاری ئەو ڕژیمەدا، ئەمە یەكەم جاڕە كە پێكهاتەیەكی سیاسیی زۆرینەی هێزەكانی كوردستان ڕۆژهەڵات پێكەوە كۆدەكاتەوە. بێگومان جیاوازی زۆڕە لە نێوان ئەو كەش و هەوا سیاسیەی كە لە كاتی پێكهاتنی هەیئەتی نوێنەڕانی كورددا لە ئاڕادا بووە لەگەڵ ئەو كەشە سیاسیەی هەنوكە زاڵە بەسەر دۆخەكەدا، بەڵام بێگومان وێكچوونی زۆریش لە نێوانیاندایە. هەرچەندە بە هۆی ئەو سەقامگیرییە تاریكەی كە كۆماری ئیسلامی سەپاندوویەتی بەسەر ڕەوتی ڕووداوە سیاسیەكانی ئێڕان و كوردستاندا، چاوەڕوانییەكی وەك موعجزە، لەم كات و دۆخەدا و ڕوو لە هەر هەوڵێكی لەم شێوەیە ناتوانێ لە جێی خۆیدا بێت بەڵام بێگومان بایەخی سیاسیی خۆی هەیە. بایەخە سیاسییەكانی وەها پلانێك بۆ هاوكاریی هێزەكانی كوردستانی ڕۆژهەڵات كاتێك بەرجەستە دەبنەوە كە سەڕەتا بڕوانینە سیاسەتەكانی كۆماری ئیسلامی دەرحەق بە خەباتی كورد بە گشتی لە پارچەكان و بە تایبەتی لە كوردستانی ڕۆژهەڵات.
كۆماری ئیسلامی لە ڕوانگەی خۆیەوە بە یەك چاو تەماشای كورد ناكات، كۆماری ئیسلامی جیاوازی دادەنێت لە نێوان كوردە هاوپەیمانەكان و كوردە دژبەڕەكاندا بۆیە لە دەڕەوەی سنوووڕەكانی ئێڕان حەزی لە هاوپەیمانییە لەگەڵ كوردەكان و لە ناو سنووڕەكانیشدا سیاسەتی سەركوتی كوردی گرتووەتەبەر. كۆماری ئیسلامیی ئێڕان بە وردی و لە سەر بنەمای كۆمەڵێك پلانی سیاسی، میدیایی و سەربازی و تەنانەت فكری و ڕۆشنبیری، بەرنامەی تایبەتی گرتۆەتە بەر كە ئاڵترناتیو بۆ هێزە ڕۆژهەڵاتییەكان درووست بكات، بەدناویان بكات، لاوازیان بكات، بیانخاتە پەڕاوێز و ئەگەر بۆشی كڕا پاكتاویان بكات. بەم هۆیە، كۆبوونەوەی حیزبەكانی كوردستانی ڕۆژهەڵات لە كات و ساتێكدا كە كۆماری ئیسلامی خەریكە دەگاتە لووتكەی سەركەوتنەكانی خۆی لە ناوچەكەدا و ئۆتوبانی سیاسیی تەشەیوع خەریكە دەگاتە كۆتایی، بێگومان هەواڵی پێكهاتنی یەكگرتنێكی سیاسیی ئەو هێزانە خۆش نییە بۆ ناوەندە ئەمنییەتییەكانی ئەو ڕژیمە.
بۆشایی هەر چەشنە یەكگرتنێك لە ئاستی كوردستانی ڕۆژهەڵاتدا و لە كاتێكدا كە بەربەستە فڕەچەشنە سیاسییەكان ڕێگریی گەوڕەیان بۆ خەباتی پارچەی ڕۆژهەڵات ساز كردووە، مەجالی تایبەتی بۆ ئێڕان ڕەخساندووە كە گوشاری سیاسیی تایبەت بخاتە سەر ڕۆژهەڵات. جووڵنەوەی لەم چەشنە لە مەسیری یەكگرتوویدا نیشانەی ئەوەیە كە هەوڵ و دڵخۆشییەكانی ناوەند و دەزگاكانی سازكردنی فكر و گوتاری ئێڕان لە پێناو لكاندنی تەواوەتیی كوردستانی ڕۆژهەڵاتیش بە پڕۆسەكانی كۆماری ئیسلامیەوە شكستی هێناوە و هێشتا هێڵێكی بەرگریی چالاك لە بەڕامبەر ئەو هەوڵانەدا ئیمكانی ساز بوونی هەیە. ئەمە لە حاڵێكدایە كە ڕژیمی ئێڕان لە دەڕەوەی سنووڕەكانی خۆی وەك هاوپەیمان و هاوتەریب تەماشای كورد دەكات بۆیە كوردەكانی دەڕەوەی سنوور لە ڕوانگەی ئەو ڕژیمەوە كوردی باشن و كوردەكانی ناوسنووریش كوردی خڕاپن. كۆماری ئیسلامی لە ڕاستیدا بە تەمایە كوردەكانی نێو سنوور بكاتە پاشكۆی ئەو پلانانەی كە بە هاوبەشی لەگەڵ كوردەكانی دەڕەوەی سنووری خۆی هەیەتی. نمونەی ئەم پلانە لە دەیەكانی ڕابردوودا لە سووریە و لەلایەن باوكی بەشار ئەسەدەوە ئەنجام دڕاوە و بەو هۆیەشەوە كوردی ڕۆژاوا هەتا بە ئەمڕۆش لە هیچ پلانێكی سیاسیدا بە دژی ڕژیمی دەمێشق كاریگەر نین و بە ئاسانی هێز و وزەیان ئاڕاستەی دەڕەوەی سنووڕەكانی سوریە دەكرێت.
ئەگەر ناوەندی هاوكاریی هێزەكانی ڕۆژهەڵات بیەوێت بە شێوەی پێویست و گونجاو وڵامدەڕەوەی چاوەڕوانییەكانی خەڵكی كوردستان بێت، ڕێگایەكی پڕ كۆسپ و تەگەڕە و دژواری لە پێشە. هەڕە گرنیگترین دژواریی ڕەوتی یەكێتیخوازیی ڕۆژهەڵات كە نیشانەكانی سەریان هەڵداوە، جێخستنی گوتاڕەكەی خۆیان و ڕۆشن كردنەوەیەتی بۆ ڕای كوردی ڕۆژهەڵات هەتا بیسەلمێنێت كە چۆن و بۆچی پێویستە بە جیا كردنەوەی هێڵێكی تازە، پارێزگاری لە سەربەخۆیی سیاسیی كوردی ڕۆژهەڵات بكات لە گەمە سیاسییەكانی ناوچەكەدا و هاوكاتیش وەك هاوپەیمانە كوردەكانی ئێڕان نەكەوێتە ئەو داوەوە كە دوژمنایەتیی كوردی پارچەیەكی دیكەی پێ بكەن. بێگومان ئەگەر ئەو پڕەنسیپەی لە دێڕی سەڕەوە ئاماژەی پێكڕا لەلایەن هێزەكانی كوردی دەڕەوەی ڕۆژهەڵات ڕەچاو كرابا كەشی سیاسیی گشتی لە كوردستاندا بەهێزتر و عەلمانیتر دەبوو. هەرچەندە ناوەندی هاوكاریی هێزەكانی ڕۆژهەڵات لە ئێستادا و لەم سەردەمی ئەو هەژموونییە تاریكەی كۆماری ئیسلامی لە سەر ناوچەكەدا، نەتوانێت لە مەیدانی كردەوەدا جەبهەیەكی بەتین لە دژی ئەو ڕژیمە لە كوردستاندا سازمان بدات بەڵام كەم نین ئەو كارە فكری و تەبلیغاتی و سیاسی و دیپلۆماسییانەی كە دەبێت بكرێن و ناوەڕۆكی ڕاستەقینە ببەخشن بەو هاوپەیمانییە.
تەمرینی یەكتر قبووڵكردنی حیزبەكان و كۆكبوونیان لە سەر هێڵە گشتی و سەڕەكییەكانی خەباتی ڕۆژهەڵات و پاكژكردنی فەزای تەبلیغاتی و واز لێهێنان و هەڵپەساردنی شەڕی میدیایی خاڵێكی گرنگ و حەیاتییە بۆ بڕەودان بە بیری یەكگرتنخوازیی كوردی ڕۆژهەڵات لە دژی كۆماری ئیسلامی. زۆر گرنگ و بە بایەخە ئەگەر حیزبەكانی ڕۆژهەڵات ئەو ڕاستییە بسەلمێنن كە هەموویان لە بەلەمێكدان یان پێكەوە دەگەنە كەنارەكان یان پێكەوە نوقم دەبن. لە ڕاستیدا تەنیا لە ڕێگای ئەم جۆڕە ڕەفتاڕە سیاسییانەوە كە لە خۆیدا هەڵگری بیری هاوخەباتی بێت، شەقامی سیاسیی ڕۆژهەڵات ڕێكدەخرێت و بەربەست لە سەر سیاسەتە پیلاناوییەكانی كۆماری ئیسلامی ساز دەكرێت. بۆیە، بێگومان ساز بوونی ناوەندی هاوكاریی حیزبەكانی ڕۆژهەڵات بۆ خەباتی ئێمەی كوردی ڕۆژهەڵات ڕووداوێكی پۆزێتیڤە و پێویستە دەرك بە گرنگایەتییەكەی بكەین و هەوڵ بۆ بەهێزكردنی كولتوورەكەی بدەین و بە كردەوە كاری بۆ بكەین.
هەر یەكێتییەكی لەم چەشنە بێگومان گرفت و بەربەستی زۆر دێتە سەر ڕێگاكەی و لە ڕەوتی خۆیدا تووشی نەیار و ناسازیش دەبیتەوە و چاوەڕوانیی ئەوەشی نابێت لێ بكرێت كە سەرجەم گرفتەكانی ڕۆژهەڵات بە شەوێك بڕەوێنێتەوە، بەڵام گرنگ ئەوەیە كە بە ئیدامەكاری بناغەكانی ڕۆحی ئەم جۆڕە هاوكارییانە بە هێزتر بكرێ و پەڕەی پێبدرێت. ئەگەر لایەنە بەشداەەكانی ئەو ناوەندە واتا هێزەكانی ڕۆژهەڵات بە عەقڵییەتی واقعگەرایی و ڕەچاوكردنی بەرژەوەندەكانی بزووتنەوەی كورد لە ڕۆژهەڵات وەك پڕەنسیپی گشتی بڕواننە ئەركەكانی ئەو ناوەندە، ئەوە بێگومان كاریگەرییە پۆزیتیڤەكانی داهاتووی شەقامی سیاسی و خەباتی جەماوەری و بەهێزتربوون و سازماندراوبوونی خەڵكی ڕۆژهەڵات لە دژی كۆماری ئیسلامیدا ئاكامی ئەو هاوكارییە دەبێت.

AM:11:02:11/04/2018




ئه‌م بابه‌ته 329 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌