كۆماری ئیسلامیی ئێران؛ لە سێدارەوە تا تیرۆریزم

دارا قوڕەیشی

ڕۆژی شەممە 30/12/2017ی زایینی بۆ جاری دووهەم لە دوو ساڵی ڕابردوودا پیلانێكی ترۆریستیی دیكەی كۆماری ئیسلامی بە ئامانجی كاروانی ماشێنی سكرتێری گشتی و سەركردایەتیی كۆمەڵە لە شێوازی چاندنی بۆمبی قەراخ جادە لە نزیك بارەگای ناوەندیی كۆمەڵە، كە ئاكامەكەی دەیتوانی خەساری گەورەی گیانی و ماڵی لێبكەوێتەوە و خەڵكانی مەدەنیش ببنە قوربانی، بە وشیارییەوە پێشی پێ گیرا و كەشف و پۆچەڵ كرایەوە. جێی ئاماژەیە كە ئەمە یەكەم جار نییە كۆماری ئیسلامی پیلانی تیرۆریستی لە جۆری چاندنی بۆمب دژی كۆمەڵە دەگێڕێت و لە ڕێكەوتی 17/5/1394دا كۆمەڵێك بۆمبی دیكەیان لە بینای ڕێكخستنە نهێنییەكانی كۆمەڵە چاند كە بە خۆشیەوە ئەو پیلانەش سەری نەگرت.
لە ماوەی چوار دەیە تەمەنی دەسەڵاتی دیكتاتۆریی كۆماری ئیسلامیدا بێ گومان لە هەر سووچێك بە پانتایی گۆی زەوی كە نێوی تیرۆر  و تیرۆریزمی دەوڵەتی و نێودەوڵەتی دەوترێتەوە بێ گومان زەینەكان دەستبەجێ و بەر لە هەر لایەن و گرووپێكی تیرۆریستیی دیكە بەرەو دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی دەڕوات. كارنامەی كۆماری ئیسلامی هەر لە سەرەتای هاتنە سەركارییەوە ئەو ڕاستییەی سەلماندووە و ڕای گشتی وایە: لە هەر شوێنێكی دنیا ڕووداوێكی تیرۆریستی ڕووبدات ڕاستەوخۆ و ناڕاستەخۆ دەستی كۆماری ئیسلامی تێكەڵ و هۆكاری سەرەكییە.
كۆماری ئیسلامی بۆ شەرعییەتدان بە كردەوە تیرۆریستییەكانی بیانوویەكی شەرعی و ئایینی بۆ هێناوەتەوە كە لە ئایینی شێعەی دوازدە ئیمامیدا هەرجۆرە عەمەلیاتێكی تیرۆریستی لە خۆ تەقاندنەوە و ئینتحاری، ئیستشهادی و حەزفی فیزیكی و كوشتنی دژبەرانی كۆماری ئیسلامی بە واتای كوشتنی دژبەرانی ئایینیی ئیسلامە و بۆیە ئەم ئامانجانە، ئامانجی ئایینی ئیسلام و شەرعییەتی دینی لە چواچێوەی جیهاد و جیهادی بەرگریدایە و هەروەها لە ڕوانگەوە بكوژانەوە جیهادگەری ڕێگەی خودان و ڕاستەوخۆ كوژراوانیان ناردووەتە جەهەنەم و بۆخۆیان چوونەتە بەهەشتەوە.
كارنامەی دەزگای تیرۆر و كوشتاری كۆماری ئیسلامی لە تاقەتی هیچ بابەتێكدا نییە، بە هەزاران ئازادیخواز و شۆڕشگێڕ تەنیا بە تاوانی بیری جیاواز و ڕادەی مەشروعییەتی دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی بە شێوازی جۆراوجۆر بوونەتە قوربانیی پیلانە تیرۆریستییەكانی كۆماری ئیسلامی و گیانییان بەخت كردوە. جێی ئاماژەشە قوربانییانی ئەم دەزگا سەركوتگەرە هەر بە چالاكان و دژبەرانی سیاسیی دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی نەوەستاوەتەوە و بەهەزاران كەسی بێ لایەن و بەبێ تاوان و بەبێ بوونی هیچ بەڵگە و بەبێ هیچ پڕۆسەیەكی دادوەری بەدوور لە چاوی هیچ چاودێرێكی مافپارێز تیرۆر، كوشتار و ئێعدام كردووە. 
ڕەهەند و جوغرافیای كردەوە تیرۆریستییەكانی كۆماری ئیسلامی بە دژی كەسایەتییە سیاسیەەكان، ناڕازی و ئۆپۆزسیۆنی دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی زۆر لایەن و بەشی جۆراوجۆر چ لە ناوخۆی ئێران  و لە چ وڵاتانی دەوروبەر و دەرەوەی ئێران "ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئۆروپا و ئەمریكا" لە خۆ دەگرێت. تەنیا دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامیی ئێرانە كە بە چەندین قاتی دەوڵەتانی دونیا لە وڵاتی ژێر دەسەڵاتی خۆیدا دەستی داوەتە كوشتن و تیرۆری وەحشیانەی نەیارانی خۆی. زۆرن ئەو قوربانییە سیاسیانەی كە لە كاتێكدا و لە لایەن دەست و پێوەندە ئەمنییەكانی كۆماری ئیسلامی دەستبەسەر و بێ سەر و شوێن كراون، هەزاران چالاكی سیاسی و مەدەنی لە ئێران بە شێواز و سیناریۆی جۆراوجۆری وەك ڕووداوی هاتووچۆ، نەخۆشین، ڕووداوی سرووشتیی ساختە، تاوان خستنە پاڵ لە سیستمی قەزایی و بڕینەوەی ئێعدام، مەسموم كردن و هتد تێرۆر و كپ كراون.  تەنیا دەسەڵاتێك لەسەر گۆی زەوی كە گرتووخانەكەیدا "فەراموش خانە"ی هەیە دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامیی ئێرانە، زۆرن ئەو كەسانەی بە فتوا و یاسای دامەزرێنەری كۆماری ئیسلامیی "خومەینی" ئێستاكەش لە گرتووخانە تایبەتە نهێنییەكانی ئێران بە لەش زیندوو ماون و بە نێو و نیشان مردوون و حوكمی تەنیا زیندومانەوەی بێ ناو و نیشان و بێ هیچ جۆرە پێوەندییەك بە بنەماڵە و كۆمەڵگایان لە لایەن دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی پێدراوە. زۆرترین ئاماری زیندانیانی سیاسی و مەدەنی، زۆرترین ئێعدامی چالاكانی سیاسی و مەدەنی، وەحشیانەترین ئەشكەنجە، سوكایەتی و بێحورمەتی لە گرتووخانەكان سەبارەت بە دەربڕینی ناڕەزایەتی و دواكاریی سەرەكییترین مافی ڕەوای مرۆڤایەتی و ئازادیی ڕادەربڕین، تەنیا بە بەژن و باڵای كۆماری ئیسلامی بڕاوە.
جێی ئاماژەیە دەستی چەپەڵی تیرۆری كۆماری ئیسلامی بەو ئامانجە ئایدیۆلۆژیكەوە هەر بە سەركوتی ناڕازی و ناڕەزاییەتییە ناوخۆییەكانەوە نەوەستاوە و لە دەرەوەی سنوورەكانی ئێران بە شێوەیەكی ڕێكخراو و گەڵاڵە دارێژراو لە وڵاتانی وەك سویس، عێراق، پاكستان، هێندوستان، ئاڵمان، ئامریكا، فەرانسە، ئۆتریش، دانمارك، فیلیپین، قێبرێس، ئارژانتین، توركیە، سۆئێد، بریتانیا، وڵاتانی عەرەبی و هتد بە سەدان كەسی چالاك و كەسایەتیی سیاسیی ئێرانی و هتد بوونەتە ئامانجی كردەوە تیرۆریستییەكانی كۆماری ئیسلامی كە لە ئاكامدا زۆربەیان بە شێوازگەلی جۆراوجۆر گیانیان بەختكردووە و بە دەگمەن كەسێكیش هەبێ لەم پیلانە تیرۆریستییانە، كە هەموو بە بڕیار و فەرمانی ئاستێكی باڵای دەسەڵاتدارانی كۆماری ئیسلامی بە ئەنجام گەیشتووە، گیانی دەرباز كردبێ.
كۆماری ئیسلامی هەر لە سەرەتاوە ڕاشكاوانە ڕایگەیاندووە كە گرینگترین ئاراستەی سیاسەتی دەرەكیی هەناردە كردنی شۆڕشی ئیسلامیی ئێرانە بۆ سەرانسەری دونیا و بۆ ئەم مەبەستە هیچ سنوورێك ناناسێ. وەزارەتی دەرەوە و دیپلۆماسی، سەفارەتخانە و كونسولگەرییەكان و مەسونییەتی دیپلۆماسیی وڵاتان، ئامراز و هەلێكە بۆ گەشەی سیاسی، كولتووری، ئابووری و بواری پێوەندییە نێونەتەوەییەكان كە نوێنەرایەتیی بۆچوون و بەرژەوەندیی ستراتیژیكی وڵاتەكان دەكات بەڵام كۆماری ئیسلامی ئێران لەژێرناوی ئەم پۆستە سیاسیەیانە ڕێ دەستی بۆ ئامانجە تیرۆریستییەكان و دابینكردنی ئیمكانات و ڕێكخستن و گەڵاڵەی كوشتنی نەیارانی سیاسیی خۆی بەربڵاوتر بووەتەوە و لە ڕاستیدا سەفارەتخانە و كونسولگەرییەكانی بوونەتە ناوەند و بنكەی سپای قۆدسی سپای پاسداران بۆ  سیخوری، داڕشتن، چاوەدێری، پڕچەككردن، جێبەجێ كردنی عەمەلیاتە تیرۆریستی و داڵدەدانی گرووپە تیرۆریستییەكان.
كۆماری ئیسلامیی ئێران بۆ درێژەدان بە ستراتیژ و زاڵكردنی بیری تووندڕەوانەی شێعەگەری و بۆ ئاڵۆزكردن و بەردەوامیی قەیران و ناسەقامگیریی ناوچەكە و بەرفراوانتر، سپای قۆدس هێزی تایبەتی سەر بە سپای پاسدارنی، درووستكردووە كە بەرپرسی هەموو چالاكییە نیزامی و تیرۆریستییەكانی سپای پاسدارانی كۆماری ئیسلامیی ئێرانە لە دەرەوەی سنوورەكانی ئێران كە لە ڕاستیدا زۆرینەی داهات و بودجەی وڵاتێكی غەنی و دەوڵەمەند و خاوەن سەرمایەی سرووشتی و ژێرزەوی و ئابووریی كەڵانی نەوت وەك ئێران، كە دەیتوانی ببێتە هۆی ئاوەدانی و پێش چوونی وڵات، بەختەوەری و ئاسودەیی كۆمەڵانی خەڵكەكەی، تایبەت كراوە بۆ بەرێوەچوونی ئامانجەكانی سپای قۆدس و بە واتایەكی دیكە ئەو هێزە گەورە ئابوورییەی ئێرانی موتوربە كردووە بە هێزێكی تیرۆریستیی خوێنرژ لە سەرانسەری دونیادا.
 لە درێژەی ئەم ڕەوتە لە كردەوەی تیرۆریستی و دژە مرۆییانەی كۆماری ئیسلامی ئێراندا زۆرێك لە وڵاتان بە هۆی بەرژەوەندی و باجە ئابوورییەكانی كە دەسەڵاتی ئێران لە بەرامبەر بێ دەنگ بووندا دەیانداتێ، ئاراستەی خۆكوێركردنیان هەڵبژاردووە و تەنانەت زۆر جاران چاویان لە زیان و بەدواهاتی ئامانجە تیرۆریستییەكانی دەسەڵاتی ئێران لە چوارچێوەی وڵاتەكەی خۆشیاندا داخستووە و وەڵامدانەوە و پێداچوونەوەیان بە بێ دەنگی فرۆشتووە. بەڵام بەشێك لە دەسەڵاتی وڵات، ڕێكخراوە و دادگاكان، كۆماری ئیسلامیی ئێرانیان بە دەستێدابوون لە كردەوە تیرۆریستییەكان و داڵدەدانی گرووپە تیرۆریستییەكانی وەك حیزبۆڵڵای لۆبنان، حەماسی فەلەستین، حوسییەكانی یەمەن و هتد و هەروەها دەستێوەردان لە كیانی سیاسیی وڵاتان تاوانبار و مەحكوم كردووە و سپای قۆدس و نزیكەكانی ئەم هیزە لە دونیادا لە لیستی تیرۆر و پشتیوانی لە تیرۆریزم تۆمار كردووە.
كۆماری ئیسلامیی ئێران هەر لە سەرەتای خۆسەپاندن و بەدەستەوەگرتنی دەسەڵات لە ئێران، دژایەتیی قووڵی لەگەڵ خواستە بەرحەقەكانی بزووتنەوەی ئازادیخوازیی كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان كردووە و لە وەڵامی خواستێكی دێمۆكراتیك و ئاشتیخوازانە بە هێرشی نیزامی و تیرۆری چالاكانی ئەم بوارە دەستی پێكردووە و لە ئێستاشدا كە كۆتایی چوارەمین دەیەی تەمەنی دەسەڵاتییەتی بە تیرۆر، تەقینەوە، ئەشكەنجە، ئێعدام، زیندان و كوشتن وەڵامی داوەتەوە. لە یەكەمین بەڵگەی كردەوە تیرۆریستییەكان ئەوە بوو كە خومەینی ڕێبەری ئەم دەسەڵاتە  لە 28ی گەلاوێژی 1358ی هەتاوی فەرمانی جیهادی بۆ سەر كوردستان ڕوولە هەموو هێزە چەكدارەكانیان دەركرد و بەو فەرمانە هێرشێكی دڕندانەتر لە هێرشە تیرۆریستەكانی داعش كرایە سەر كوردستان. لە ڕاستیدا تیرۆری سیاسی و حەزفی فیزیكیی ناڕازیانی سیاسی و هیزە ئۆپۆزسیۆنە كوردییەكان چ لە ناوخۆی ئێران و چ لە دەرەوەی وڵاتدا هەر لە سەرەتاوە وەك خوو و عادەت لەگەڵ كۆماری ئیسلامی لە دایك بووە تا بە ئێستاش لە پیلانگێڕی و هەوڵەكانی بە هیچ شێوە ڕانەوەستاوە. لە دەیەی 1990ی زایینی لە كوردستانی باشووردا سەدان كادر، ئەندام و پێشمەرگەی كۆمەڵە كەوتنە بەر پەلاماری كردەوە تیرۆریستییەكانی كۆماری ئیسلامی و گیانیان بەخت كردووە كە لە سیما ناودارەكانی ئەم گیانبەختكردوانەدا كاك سدیق كەمانگەر، یەكێك لە سەركردە بلیمەتەكانی كۆمەڵە و لە ڕێبەرانی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی كوردستان بەرچاوە.
لە دوو ساڵی ڕابردوودا سەركردایەتی، بارەگا و كادر و پێشمەرگەكانی كۆمەڵەی شۆڕشگێڕ لە هەرێمی كوردستانی عێراق بوونەتە ئامانجی پیلانە تیرۆریستییەكانی كۆماری ئیسلامی لە شێوەی تەقینەوە و چاندنی بۆمب، كە بە خۆشحاڵییەوە هەوڵەكانیان كەشف و پوچەڵ كراوەتەوە. كۆماری ئیسلامی بۆ نهێشتنی كێشەی خۆی لەگەڵ ئۆپۆزیسیۆنی كورد و بە تایبەت كۆمەڵە هەر بە تاكتیكی تیرۆری گەرم و گیانی و حەزفی فیزیكی لە سەر عەرزی واقع وازی نەهێناوە و هاوتەریب لەگەڵ ئەمانە وێڕای پێشچوونی دونیای تێكنۆلۆژی و سەردەمی شۆڕشی ڕاگەیاندن و تۆرە كۆمەڵایەتییەكان، زۆر زوو بە بودجەی خەیاڵی و بە دەستەوەگرتنی ئامرازەكانی ئەم دیاردانە بە دامەزراندنی ئەرتەشی سایبێری لە ڕێكخراوی سپای پاسداران هەموو هەوڵی خۆی خستووەتە گەڕ تاكوو پیلانە سیخوڕی و ئەمنییەكانی خۆی بە دژی بزوتنەوەی ڕزگاریخوازانەی كوردستانی ڕۆژهەلات و بە تایبەت سەركردایەتی و تەشكیلاتی گەورەی كۆمەڵە بگەیەنێتە ئەنجام.
بۆ ئەم مەبەستە بە كەڵكوەرگرتن لە دەزگای تەبلیغاتی و گەڵاڵە داڕێژراو و كردەوەگەلی دیكە بە ئامانجی كاریگەریدانان لەسەر بیر و باوەڕ و بەهاكانی كۆمەڵە، هەوڵی داوە كۆمەڵە لاواز بكات. هەوڵی داوە مێژووی پڕشەنگدار، پیرۆزییەكان، یەكڕیزی و پتەویی حیزبی و بوونی متمانەی بە هێز و بە تایبەتی سكرتێری گشتی كۆمەڵە لەم گۆڕەپانەدا بكاتە ئامانج. ناڵێم كۆماری ئیسلامی لە هیچ ئاستێكدا نەیتوانیوە پیلانە ناحەزەكانی لەم گۆڕەپانەدا بە سەركەوتن بگەیەنێ، دیارە لێرە و لەوێ بە هۆی ناوریایی و نەخوێندنەوەی پیلانە داڕێژراوەكانی كۆماری ئیسلامی بەشێكی بچووك لەم پیلانانە بەشێوەی كاتی و لە ئاستێكی نزمدا لەوانەیە سەركەوتنی بەدەست هێنابێ، بەڵام بە شێوازی ستراتژیك و لە ئاستی سەرەوەدا قەت نەیتوانیوە سەركەوێ. بۆیە، لە كاتێكدا دەسەڵاتی كۆماری ئیسلامی لە هەموو ڕوویەكەوە مانەوەی خۆی لە ژێر هەڕەشە و داڕماندا دەبینێ و لە ئاكامی پیلانی شەڕە ڕەوانییەكانیش دژی كۆمەڵە و تیرۆری سكرتێری گشتیی كۆمەڵە و تەشكیلاتی كۆمەڵە لە دونیای سۆسیال میدیادا خۆی ناهۆمێد دەبینێتەوە و هەروەها لەكاتێكدا باش دەزانێ كۆمەڵە ئەو هێزە رێبەرەی بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەیەی كوردستانە، دەست دەباتەوە بۆ بواری شارەزایی خۆی و پیلانێكی تیرۆریستی بە ئامانجی كاروانی ماشێنی سكرتێری گشتی و سەركردایەتیی كۆمەڵە لە شێوازی چاندنی بۆمبی "تی ئێن تی" ڕێژكراوی بەهێزی قەراخ جادە لە نزیك بارەگای كۆمەڵە، دادەرێژیت كە پێش تەقینەوە كەشف و پوچەڵ كراوە. بەڵام بە لەبەرچاوگرتنی هەموو ئەم پیلانە تیرۆریستییانەی كۆماری ئیسلامیی ئێران هەر لە چوار دەیە لەوە پێشەوە تاكوو ئێستا دژی بەها و بایەخەكان، تەشكیلات و كەسایەتییەكانی كۆمەڵە، نەیتوانیوە و هەرگیز ناتوانێ خەوش بخاتە ئیرادەی پۆڵایینی كۆمەڵە. ئەزموونی تاڵی ئەم تیرۆرانە بە دژی كۆمەڵە جارێكی دیكە بەرهەق بوونی خەبات و خۆراگریی كۆمەڵە و بزووتنەوەی ڕزگاریخوازانەی گەلی كورد بۆ دەستەبەركردنی مافە ڕەواكانی دەخاتەڕوو و قایمتر لە پێشوو تا گەیشتن بە ئامانجە واڵاكانمان ناسرەوین.


AM:12:30:19/02/2018




ئه‌م بابه‌ته 578 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌